ምሕደራ ቊጠባ

ናይ መጠረሽታ ዝተሓደሰሉ፡ 31 8 2018

እዚ ሓበሬታ ካብ መጽሓፍ ብዛዕባ ሽወደን እዩ።

​ባንክታት: ሕሳብ ባንክን ካርድ ሕሳብን

ዝበዝሕ ሰብ፡ ናይ ባንኪ ሕሳብን ካርዲ ናይ ባንክን ኣሎዎ። ብካርዲ ናይ ባንኪ ጌርካ፡ ካብ 'ኣውቶማት'፡ ማለት ኣብ ጎደናታት ዝርከባ ኮይነን፡ ካርዲ ተጠቂምካ ካብ ሕሳብካ ገንዘብ እተውጽኣለን ማሺናት፡ ገንዘብ ከተውጽእ ትኽእል ኢኻ። ኣብ ዝኾነ ድኳናት መሸጣ ወይ ዕዳጋ ድማ፡ በዚ ካርዲ ናይ ባንኪ ጌርካ ዝደለኻዮ ነገር ክትሽምት ትኽእል ማለት'ዩ። ናይ ባንኪ ሕሳብን ናይ ባንኪ ካርድን ከተውጽእ እንተደሊኻ፡ ምስ ባንኪ ክትዘራረብ ኣለካ።

ዝተፈላለየ ዓይነታት ካርዲ ኣሎ:-

  • ባንክ ካርድ (Bankkort) – እዚ ካርዲ'ዚ፡ ካብ 'ባንኮማት' ገንዘብ ንኸተውጽእ እትጥቀመሉ ካርዲ እዩ። ነዚ ካርዲ ተጠቒምካ ክትከፍል'ውን ይከኣል'ዩ። እቲ ገንዘብ ከኣ ብቐጥታ ካብ ሕሳብካ ይወጽእ።
  • መኽፈሊ ካርድ (Betalkort) – እዚ ካርዲ እዚ ተጠቒምካ ክትከፍል ትኽእል። እቲ ገንዘብ ብቐጥታ ካብ ሕሳብካ ኣይወጽእን'ዩ። ኣብ ክንድኡ ግን መኽፈሊ ወረቐት፡ ሓንሳእ ኣብ ወርሒ ይመጸካ። ግን ከኣ፡ መኽፈሊ ካርዲ፡ ዝበዝሕ እዋን፡ ካብ ባንክ ካርድ ይኸብር።
  • ክረዲት ካርድ (Kreditkort) – እዚ ዓይነት ካርዲ እዚ፡ ገንዘብ ክትልቃሕ ዘኽእለካ ዓይነት ካርዲ እዩ። ብክረዲት ካርድ ክትከፍል እንከለኻ፡ ገንዘብ ካብ ባንኪ ትልቃሕ ኣለኻ ማለት'ዩ። ብክረዲት ካርድ ክትልቃሕ እንከለኻ፡ ዝበዝሕ እዋን፡ ልዑል ወለድ ትኸፍል።

ዝበዝሕ ሰብ፡ ገዛ ወይ ማኪና ክገዝእ ኣብ ዝምድበሉ ግዜ፡ ካብ ባንኪ ገንዘብ ይልቃሕ። ካብ ባንኪ ገንዘብ ክትልቃሕ ክትክእል እንተዄንካ ግን፡ ግድን ርጉእ ወይ ውሑስ ኣታዊ ክህልወካ ኣለዎ።

ወጻኢታትካ ብ'ኣውቶጂሮ' ወይ ብኢንተርነት ምኽፋል

ወጻኢታት (ፋክቱራት) ንኽትከፍልን: ብኢንተርነት ኣብ ሕሳብካ ኣቲኻ ክንደይ ዝኣክል ገንዘብ ከም ዘሎካ ክትፈልጥን፡ ፈለማ ግድን ናብ ባንክኻ ክትከይድ ኣሎካ። ኣብ ባንኪ ኢኻ ከመይ ክትገብር ከም ዘለካ ሓበሬታ እትረክብ።

'ኣውቶጂሮ' ማለት፡ እቲ ዝኽፈል ገንዘብ: ካብ ሕሳብካ ብቐጥታ ይሰሓብ ወይ ይውሰድ ማለት'ዩ።

ምንጪ ሓበሬታ BankID.com

ባንኪ ኣይዲ(BankID)፡ ኤለክትሮኒካዊ መነጸሪ መንነት እዩ። ኣብ ኢንተርነት ብምእታው፡ ብቐሊሉ ውዕል ክትወዓዓሉ፡ ንኽፍሊታት ገንዘብ ብዝምልከት ብኤለክትሮኒካዊ መገዲ ክትፍርሙ የኽእለኩም። ብባንኪ-ኣይዲ ጌርኩም ምስ እትፍርሙ፡ ብሕጋዊ ዓይኒ፡ ልክዕ ከምቲ ብኣካል እትፍርሙዎ እዩ ዝቑጸር። በዚ መገዲ እዚ እትፍርሙሉ ነገር ከኣ፡ ብትሕዝትኡ ቅዩዳት ኢኹም። ባንኪ-ኣይዲ ንኸተውጽኡ፡ ውልቃዊ ማሕበራዊ ቁጽሪ፡ ማለት ፐርሹንኑመር ናይ ሽወደን ክህሉወኩም ኣሎዎ። ንውልቀ ሰባት ባንኪ ኣይዲ ዝህባ ትካላት ድማ፡ ባንክታት እየን።

ምስጢራዊ-ቁጽሪ ወይ ኮድ ናይ ባንኪ-ኣይዲኹም፡ ውልቃዊ እዩ። እዚ ኮድ እዚ ፈጺምኩም ንዝኾነ ሰብ ከይትህቡ ወይ ከይተርእዩ። ብተሌፎን ወይ'ውን ብማሕበራዊ-ሜድያታት፡ ባንኪ-ኣይዲ ጌርኩም እተዉ ዝብል ጠለብ ምስ ዝቐርበልኩም፡ ነቲ ጠለብ ኣሚንኩም ክትኣትዉ የብልኩምን። ናይ ምትላል ሓደጋ ከጋጥመኩም ይኽእል'ዩ።

ኣቑሑ ገዛን ካልእ ንብረትን ንምግዛእ፡ ገንዘብ ተለቅሑ።

ሓደ ኮምዩን፡ ማለት ከባብያዊ ምምሕዳር፡ ንዓኻትኩም ወይ ንቤተሰብኩም፡ ከም ስደተኛታት ተቐቢሉ ገዛ ምስ ዝህበኩም፡ ኣቑሑ ገዛን ካልእ ንብረትን ንምግዛእ፡ ካብ በዓል መዚ ትምህርታዊ ደገፍ (CSN) ክትልቅሑዎ እትኽእሉ ገንዘብ ኣሎ። እዚ ኸኣ፡ "ልቓሕ መግዝኢ ንብረት-ገዛ" (hemutrustningslån) ተባሂሉ ይጽዋዕ። ክንደይ ዝኸውን ገንዘብ ክትልቅሑ ከም ዝፍቀደኩም፡ ኣብ ቁጽሪ ኣባላት ስድራ ከምኡ'ውን፡ እቲ ገዛ፡ ምስ ንብረቱ ድዩ ወይስ ባዶ ኢኹም ተረኪብኩሞ ዝብል ረቛሒታት ይውስኖ።

ልቓሕ ንመግዝኢ ናውቲ ገዛ ክትሓቱ ምስ እትደልዩ፡ ምስቲ ኣብ ኮምዩንኩም ዘሎ ፈጻሚ-ጒዳይኩም፡ ወይ ከኣ ምስ ኣብ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ-ስራሕ ዘሎ ናይ መትከል-እግሪ፡ ፈጻሚ-ጕዳይኩም(etableringshandläggare) ተዘራረቡ። ብሓባር ኴንኩም ናይ ልቓሕ-ቅጥዒ ብምምላእ፡ ናብ ብዓል መዚ ትምህርታዊ-ደገፍ (CSN) ትልእኹዎ። ኣብታ ኮምዩን ካብ ዝኣተኹምላ ዕለት፡ ኣብ ውሽጢ2 ዓመት ከተመልክቱ ኣለኩም።

ልቓሕ ንመግዝኢ ናውቲ-ገዛ'፡ ስሙ ከም ዘመልክቶ፡ ልቓሕ እዩ። እዚ ማለት ከኣ፡ እቲ እትልቅሑዎ መጠን ገንዘብ፡ ውዒልኩም ሓዲርኩም፡ ምስ ወለዱ ናብቲ ዘለቅሓኩም ትካል ማለት በዓል መዚ ትምህርታዊ-ደገፍ (CSN) ክትመልሱዎ ኣለኩም። ካብ ሽወደን ወጻኢ ዓዲ ምስ እትቕይሩ'ውን ነቲ ገንዘብ ክትከፍሉዎ ኣለኩም።

ትዕዝብቲ ክፍሊት/መዘኻኸሪ(Betalningsanmärkning)

ወጻኢታትኩምን ዕዳታትኩምን ብእዋኑ ምስ ዘይትኸፍሉ፡ ክትከፍሉ ከምዘለኩም ዘዘኻኽር ደብዳበ ይለኣኸልኩም። መዘኻኸሪ ተቐቢልኩም ክነስኹም፡ እንተዘይከፊልኩም፡ እቲ እትኸፍሉዎ ገንዘብ ናብ ትካል 'ኢንካሶ' (inkassoföretag) ይማሓላለፍ። እዛ ትካል እዚኣ'ውን ክፈሉ ዝብል ጠለብ ሰዲዳ ምስ ዘይትኸፍሉዎ፡ ኣብ መወዳእታ እቲ ጒዳይ ናብቲ ክፍሊት ወይ ዕዳ ኣስገዲዱ ዘኽፍል መንግስታዊ ትካል 'ክሮኖፉግደን' (Kronofogden) ይሰጋገር። እቲ ጒዳይ ኣብዚ ምስ ዝበጽሕ ግን፡ ናይ ዘይምኽፋል ጸሊም ነጥቢ ይምዝገበልኩም።

ትዕዝብቲ ክፍሊት፡ ንጒዳይ ክፍሊታትካ ዝምልከት፡ ብዝግባእ ከምዘይኣለኻ ሓደ ምልክት'ዩ። እዚ ድማ ውልቃዊ ሳዕቤን ኣሎዎ። ንኣብነት ልቓሕ ንኽትረክብ፡ ገዛ ክትካረ፡ ስራሕ ወይ ጠለብ ተሌፎን ክትሓትት ከለኻ ክኣብዩኻ ይኽእሉ።

ሓደ ውልቀሰብ፡ ወይ ሓደ ትካል፡ ከመይ ዝበለ ቊጠባ ከም ዘሎዎ ሓበሬታ ኣብ ምሃብ ዝነጥፋ ትካላት ኣለዋ። "ትካላት ሓበሬታ ክረዲት" (kreditupplysningsföretag) ተባሂለን ይጽወዓ። ንኣብነት ሞባይል ተሌፎን በብቚሩብ እናኸፈልካ (avbetalning) ክትገዝእ ምስትደሊ፡ እቲ ዝሸይጥ ትካል ምስ ሓንቲ 'ትካል ሓበሬታ ክረዲት' ርክብ ይገብር። ሽዑ 'ትዕዝብቲ ክፍሊት' ከም ዘሎካ ክሕብሩዎም ይኽእሉ። ትዕዝብቲ ክፍሊት ውልቀሰባት፡ 3 ዓመት ይጸንሕ። ትዕዝብቲ ክፍሊት ዋኒናት ከኣ፡ 5 ዓመት ይጸንሕ።

ትካል 'ክሮኖፎግደን' (Kronofogden)

ትካል "ክሮኖፎግደን" (Kronofogden)፡ ዝበዝሕ እዋን፡ "ክሮኖፎግደን" ጥራይ ተባሂሉ ይፍለጥ'ዩ። "ክሮኖፎግደን"፡ ንዘይተኸፍሉ ዕዳታት ምምሕዳር እዩ ስርሑ። ሓደ ሰብ፡ ዝግባኣኩም ገንዘብ ምስ ዝኣብየኩም፡ እዚ ትካል እዚ፡ ገንዘብኩም ንኽወሃበኩም ይሕግዘኩም። እዚ ትካል'ዚ ብተወሳኺ፡ ኣብ ዕዳታት ምጽራይ (skuldsanering) 'ውን ይሰርሕ'ዩ። እዚ ማለት ከኣ፡ ነቶም ብዙሕ ዕዳ ዘሎዎም፡ ቊጠብኦም ከስተኻኽሉ ይሕግዞም።