تندرستی چیست؟

آخرین به روز رسانی: 5 10 2018

اینها مطالبی از کتاب "در بارۀ سوئد" است.

تندرستی یعنی سالـم بـودن و احسـاس سـلامتـی کردن. آنچــه می خورید، اِسترس (اضطراب)، خواب، سیگار کشیـدن، مشروبات الکلی و مواد مخـدر از عواملـی هستند که بر تندرستی شما تاثیر می گذارند. تندرستی شمـا به رضایت از خود، خوش بودنتان با اطرافیـان و اینکه احساس کنید زندگیتان دارای ارزش و مفهوم است، بستگی دارد.

محیط اطرافتان اهمیت زیادی برای تندرستی شما دارد. چگونگی سکونت، نوع کار و شغـل و این که احساس کنید، جزئی از جامعه هستید نیز روی تندرستی شما تأثیر می گذارد.

عوامل تعیین تندرستی، آزاد از دالگرن و وایت هد

تندرستی عمومی

تندرستی عمومی به معنی تندرستی تمام مردم یک کشور است و تندرست بودن یکی از حقـوق هر انسـانی است. دولت موظف است که بهـداشت و درمان لازم را در اختیار هـمه مردم جامعه قرار دهد. در سوئد دولت و سایر ادارات برای سلامت مردم کار می کنند.

که همـه مردم در سوئـد سالـم باشند. یازده زمینه ی مختلف بخش زیادی از فعالیت های سازمـان بهداشت عمومی به خود اختصاص می دهند. این یازده زمینه عبارتند از:

  • مشارکت و تأثیر گذاری در جامعه.
  • شرایط مالی و اجتماعی.
  • شرایط رشد و نمو کودکان و جوانان
  • تندرستی در محیط کاری.
  • محیط و محصولات
  • خدمات بهداشتی و درمانی برای ترویج سلامتی.
  • محافظت در برابر سرایت بیماری ها.
  • تمایلات جنسی و تندرستی باروری.
  • تحرک جسمی.
  • عادات غذایی و مواد غذایی.
  • مشروبات الکلی، مواد مخدر، دوپینگ، دخانیات و قمار.

با وجــود تلاش های ادارات سـوئـد برای افزایش بهـداشت عمومـی، میزان سـلامتـی مــردم در گروه های مختلــف جـامعـه متفــاوت است. افــراد با تحصیلات پایین تر و درآمد کمتر از سـلامت کمتری نسبت به برای ترویـج سلامتی برخوردارند.

سه نسل عکس: Colourbox

عادات غذایی مطلوب

آنچـه می خورید و می آشامید اهمیت زیادی برای تندرستی و سلامتی شمـا دارد. غذای خوب خوردن و تحـرک جسمی می تواند خطر ابتلا به بسیـاری از بیماری ها، مثلاً بیماری های قلب و عروق، مرض قند، سرطان و ناراحتی روانی را کاهش دهد.

بدن به مـواد مختلف نیاز دارد. برای رسـاندن کلیه مــوادی که بدن به آن نیاز دارد باید غذاهای متنوع خورد. اگر سر ساعت معینی صبحانه، نهار و شام بخورید، خوردن مقدار مناسب غذا برایتان آسانتر خواهد بود.

عکس: Colourbox

راهنمائی هایی در مورد غذای سالم

اداره کل مواد غذایی یک اداره دولـتی است که با امــور مربوط به مـواد غذایی سروکار دارد. این اداره، چند راهنمایی در مـورد غذا دارد که برای تندرستی خوب هستند:

  • میـوه و سبزی جـات زیاد مصرف کنید. ترجیحـن از سبزیجـات مغذی مانند سـبزیجـات ریشه ای، کلـم برگ، گل کلـم، بروکلـی، لـوبیـا و پیـاز استفاده کنید. خوردن سبزی جات، میوه، گیاهان باقلیایی (باقلائیان) و غذاهای دیگر گیاهی در حفظ سلامتی بسیار موثرند..
  • هنگام خوردن غذاهایی مانند نان، برنج و پاستا محصولات سبوس دار را انتخاب کنید.
  • دو تا سـه بار در هفتــه ماهـی و غذاهای دریایی بخـورید. گاهی نـوع پرچـرب و گاهـی کم چـرب را انتخــاب کنید و از محصـولاتــی که دارای برچسب محیط زیست هستند استفاده نمایید.
  • از روغنهـای مفید در آشپزی استفـاده کنید، برای نمونه روغن کلزا و یا ترکیب روغن های مایع کلزا و کره های مفید صبحانه.

سوراخ کلید

روی برخی از مواد غذایی فروشگاه ها تصویری شبیه سوراخ کلید وجود دارد. این گونه مــواد غـذایـی دارای چربی، شـکر و نمـک کمتر و الیـاف گیاهـی بیشتری نسبت به مواد غذایی مشابه فاقد این علامت هستند. اداره نظارت بر مـواد غذایی به استفـاده از مــواد غـذایـی دارای نشـان ســوراخ کلیــد توصیه می کند.

راهنمایی برای بزرگسالان

بسیاری از بزرگســالان می توانند با کاهش مصــرف چربی اشبـاع شــده، از به سـلامتـی خود بیافزایند. چربی اشباع شــده در مــواد غذایی که از حیـوانات گرفته شــده وجــود دارد. شیر پر چرب، کره، پنیر، شیــر ترش شده (Fil)، تولیـدات گوشتی چرب، خامه، بستنی و شکلات از جمله این فرآورده ها هستنـد. چربی اشبـاع شده در برخی روغن های گیاهی مانند روغـن نارگیل و نخل نیز وجــود دارد. چربی اشبـاع شـده خطر ابتـلا به بیماری های قلبی-عروقی را افزایش می دهد.

چربی اشـباع نشده برای بـدن خـوب است. این چربی می تواند خطر ابتلا به بیمـاری های قلبی-عروقی را کاهـش دهد. چربی اشباع نشده در اغلب روغن های نباتی، روغن های آشپزی مایع، ماهی، آجیل و بادام وجود دارد.

در میوه ها و سبزیجات بسیاری از موادی که بدن به آنها نیاز دارد، مانند ویتامین ها، مواد معدنی و الیاف گیاهی غذائی وجود دارند. در سبزیجاتی مانند هـویج، بروکلی، حبوبات و کلم برگ، الیاف گیـاهـی وجود دارد. هر روز خوردن میوه و سبزیجات مفید است.

ماهـی و غذاهای دریایی دارای بسیــاری از ویتامیــن ها و مـواد معــدنی هستــند. ماهــی دارای نوعــی چربی بنام اُمـگا ۳ نـیز هست. این چربی برای قلب، خون و فشار خون مفید است.

اگر می خـواهیــد وزن منـاسب خـود را حفــظ کنید نبایــد زیاد غداهــای پرچربی و شیرین بخورید. به همین خاطر باید از خوردن شکلات و تنقلات (Godis)، چیپس، شیرینی و کلوچه پرهیز کنید.

راهنمایی برای کودکان

کودکان نیاز به خوردن مواد غذایی سالم در زمان های معین دارند. در این صورت آنها خواهند توانست به گونه ای صحیح رُشد کنند.

برای نوزادان شیر مــادر و یا شــیر خشک بهترین غــذاست. در درمانگاه کودکان محــل زندگی خود می توانید اطـلاعــات بیشتری در مــورد غذای کودکان دریافت کنید.

تحرک جسمی و ورزش

انسان برای سلامتــی خود به تحرک جسمـی نیاز دارد. ورزش کردن خطـر ابتلا به بسیــاری از بیماری ها، مانند بیمــاری های قلبـی-عروقـی و برخی از سرطان ها را کاهـش می دهـد. ورزش باعث خوشحالـی بیشتر شمـا نـیز می شود. با ورزش کردن خــواب شما بهتر می شود، اِسترس را بهتر تحمــل می کنید و وزنتان هم ثابت می ماند. بزرگسالان باید روزی ۳۰ دقیقه تحرک جسمی داشته باشنـد. لازم نیست برای سلامتی خــود ورزش سنگین کنید. پیاده روی برای سلامتیتان کافی است.

احتیاج کودکان به تحـرک جسمی بیش از بزرگســالان است. کودکان برای سلامتی خود به ۶۰ دقیقه تحرک جسمی در روز نیاز دارند.

اسِترس یا تـنیدگی

بسیــاری از مــردم احساس می کنند دچــار اِسترس هستنــد. این الزامــاً خطرناک نیست. اِسترس به بدن نیروی اضافه ای می دهــد تا ما از عُهده وضعیت های دشــوار بر آییم. ولی اِسترس زیـاد می تـوانـد برای تندرستی خطرناک باشد. اگر احساس می کنید اِسترس دارید علت آنرا پیدا کنید. در این صورت می توانید وضعیت خود را تغییر دهید.

یکی از عـلائـم اِسترس بد خوابیدن و غمگین بودن است. همچنین ممکن است تمرکز حواس نیز دشوار و حافظه هم خراب شود و مشکلات معده، سردرد یا درد جسمانی بروز کند.

اگر تحرک جسمی داشـته باشیـد، غـذای خوب بخوریـد و به اندازه کافی بخوابید به جسم خود کمک خواهید کرد که از عُهده اِسترس برآید.

خواب

خوب خوابیـدن برای سلامتی شما اهمیت دارد. یک فرد بزرگسال معمـولاً به شش تا نُه ساعت خواب در شبانه روز نیاز دارد. کودکان و نوجوانان به خواب بیشتری احتیاج دارند.

مشکل خـواب عادی است. بدخوابی می تواند دلایل مختلفـی داشته باشد مثل استعمـال دخانیات، مشروبات الکلی، خُرخُر کردن، بیماری، نگرانی و اِسترس یا شب دیروقت غذا خوردن.

شایـد بتوانید با تاریک کردن، ساکت کردن و یا خنک کردن اطاقـی که در آن می خوابید خواب خود را بهتر کنید. شاید با پرهیز کردن از خوردن عذا درست پیش از رفتن به رختخــواب هم بتوانید خــواب خود را بهتر کنید. اگر در زمان معینی به رختخواب بروید و از خواب برخیزید شاید وضعیت خواب شما بهتر شود.

ولی اگر مشکل مدتی طولانی ادامه پیدا کرد، بهتر است با پزشک تماس بگیرید.

سلامت جنسی و باروری

سـلامتـی جنسی به این معناست که شمـا به لحـاظ جسمـی، عاطفـی، مغـزی و اجتماعـی احسـاس سلامتی کامل کنید و این کاملا با روابـط جنسی ارتبـاط تنگاتنگی دارد. این موضوع با حق تصمیم گیری بر روی جسم و روابط جنسی بی آنکه فــرد مــورد خشونت و یا تهدید و تبعیض قــرار گیرد، مرتبــط است. بهداشت باروری مرتبط است با اطلاعات و خدمات پزکشی که همه برای برنامه ریزی بچه دار شدن خـود حـق دارند دریافت کنند. خدمـات پزشکـی خوب در هنگام زایمان، دسترسـی به وسایل پیشگیری از بارداری و امکان انجام کورتاژ ی بی خطر بخشی از این خدمـات را تشکیل می دهند. همه حق دارند در مورد داشتن و نداشتن فرزند و همچنین زمان بچه دار شدن خود تصمیم بگیرند.